Jak dać napiwek i nie zaliczyć gafy?

Na pewno zdarzyło Wam się kiedyś pójść do restauracji czy kawiarni z obsługą kelnerską. Osobiście uwielbiam takie miejsca; nie trzeba stać w kolejce do kasy, kelner przyniesie zarówno zamówienie, jak i rachunek do stolika. Ale właśnie przy kwestii płacenia rachunku zaczynają się dylematy. Być może zastanawialiście się wtedy, czy powinniście zostawić napiwek? A jeśli tak, to ile, żeby nie popełnić nietaktu? Postaram się teraz rozwiać Wasze wątpliwości.

Choć obecnie zjawisko dawania napiwków kojarzymy przede wszystkim ze Stanami Zjednoczonymi, pochodzi ono z kontynentu europejskiego. Niektórzy twierdzą, że zwyczaj narodził się w Anglii za panowania Tudorów, inni wskazują Francję, niemniej mówimy tutaj o tradycji liczącej sobie nawet 500 lat. Wśród arystokracji wręcz oczekiwanym byłoby finansowo odwdzięczyć się służbie, która w tamtych czasach wykonywała zadania dzisiejszych kelnerów, pokojówek, taksówkarzy czy bojów hotelowych. Praktykę tę od europejskiej elity przejęli i upowszechnili Amerykanie.

Zwyczajowo napiwki dajemy obsłudze w branży gastronomicznej czy hotelarskiej, choć coraz popularniejsze staje się zostawianie napiwków fryzjerkom, kosmetyczkom czy innym osobom pracującym w usługach. Nie ma uniwersalnej reguły, lecz powiedziałabym, że napiwek zostawiamy, gdy chcemy wyrazić nasze zadowolenie. Należy jednak pamiętać, że w zależności od miejsca, panować mogą różne zwyczaje.

Ciekawostką jest, że w niektórych krajach takich, jak Korea Południowa, Japonia, Chiny czy Finlandia, zostawienie napiwku jest rzeczą niezrozumiała i wręcz naganną. Trzeba zatem uważać, aby nie zaliczyć gafy. Najlepiej przed wyjazdem poczytać o danej kulturze, aby nie spotkać się z odmową przyjęcia napiwku. Warto upewnić się, jaka praktyka występuje tam, gdzie jesteśmy. W Wenecji spotkałam się z tym, że zamawiając kawę do stolika, napiwek jest doliczany do rachunku odgórnie, jako dodatkowy koszt obsługi. 

Przede wszystkim: dyskretnie. Podczas dawania napiwków powinniśmy być dyskretni. Nie należy robić tego ostentacyjnie, a już w żadnym wypadku nie wolno pytać kelnera o to, czy napiwek zostawić. Wprawi go to tylko w zakłopotanie, a i my nie wypadniemy korzystnie. Jeżeli napiwek nie jest wliczony w cenę, o czym zostalibyśmy poinformowani, najlepszym wyjściem jest zostawić w etui rachunku dodatkową kwotę. W Polsce, jak i Europie standardem jest zostawianie napiwku w wysokości 10-15% kwoty rachunku, natomiast w USA napiwki są obligatoryjne i wynoszą nawet 25-30% ceny.

Płacenie kartą jest wygodne i sama z niego korzystam. Ale jak w takiej sytuacji zostawić napiwek? Odradzam proszenie obsługi, by na terminalu wbić kwotę rachunku powiększoną o napiwek. Co innego, kiedy napiwki są już wliczone w cenę i na paragonie widzimy pozycję o tej nazwie, ale gdy zwyczajnie zapłacimy więcej, nie mamy żadnej pewności, że pieniądze te trafią do kieszeni kelnera. Z kolei pytanie o to, czy tak się stanie to po prostu faux pas. Najlepiej w przypadku płacenia kartą mieć w zanadrzu gotówkę i zostawić ją w etui jako napiwek. Dawanie napiwków upowszechnia się na nowo w naszym kraju.

W Polsce najczęściej napiwkami obdarowujemy osoby pracujące w lokalach gastronomicznych i często nie jest on wyrazem zadowolenia z pracy kelnera, ale pokazanie jak bardzo smakował nam zamówiony posiłek.

Zasady dotyczące napiwków nie są sztywne, dobrze jednak znać podstawowe standardy, żeby nie zaliczyć gafy.

Kasia www.kasiakoniakowska.blogspot.com